hazırla
Pro alDaxil olQeydiyyat

Ərizə necə yazılır: quruluş, qaydalar və nümunələr

12 noyabr 2026 · 16 dəq oxu

Ərizənin kimə və kimdən hissəsi, «ƏRİZƏ» başlığı, mətn, tarix və imza qaydası. Arayış, məlumat və şikayət üçün hazır nümunələr, dövlət qurumunun cavab müddəti.

Foto: RDNE Stock project · Pexels

Ərizə yuxarı sağ küncdə «kimə» (qurum və ya vəzifəli şəxs yönlük halda) və «kimdən» (sizin adınız çıxışlıq halda, ünvan və əlaqə məlumatı) hissəsi ilə başlayır. Ortada iri hərflərlə «ƏRİZƏ» yazılır, sonra istəyiniz bir-iki abzasda «Xahiş edirəm...» ifadəsi ilə bildirilir. Sonda əlavələr, tarix və imza qoyulur.

Bu sadə quruluş iş yerinə, məktəbə, universitetə, bələdiyyəyə və dövlət orqanına yazılan ərizələrin hamısında işləyir. Fərq yalnız məzmunda və ünvanda olur. Aşağıda hər hissəni ayrıca izah edirik, «kimə» və «kimdən» hissəsində ən çox səhv salınan hal şəkilçilərini göstəririk, sonra arayış istəmək, məlumat almaq və şikayət etmək üçün üç hazır nümunə veririk. Dövlət qurumuna müraciət edirsinizsə, qanunun cavab müddətləri barədə bölməni də oxuyun.

Ərizə, şikayət və təklif fərqi

Gündəlik dildə qurumlara yazılan hər rəsmi kağıza «ərizə» deyirlər. Qanun isə müraciətin üç növünü fərqləndirir. «Vətəndaşların müraciətləri haqqında» Azərbaycan Respublikasının Qanununun 3-cü maddəsində anlayışlar belə verilir:

  • Ərizə hüquq və azadlıqların həyata keçirilməsi ilə bağlı tələbləri nəzərdə tutan müraciətdir. Məsələn, arayış almaq, sənədin surətini istəmək, qeydiyyata düşmək, müavinət təyin edilməsini xahiş etmək.
  • Şikayət pozulmuş hüquq və azadlıqların bərpası və müdafiəsi ilə bağlı tələbləri nəzərdə tutan müraciətdir. Məsələn, cavab verilməməsi, əsassız imtina, xidmətin göstərilməməsi.
  • Təklif qanunların və qurumların fəaliyyətinin yaxşılaşdırılması, müxtəlif sahələrdəki məsələlərin həlli barədə müraciətdir.

Bu fərq sənədin adını seçməyə kömək edir. İstədiyiniz bir şeyi almaq və ya bir işin görülməsini xahiş etmək üçün yazırsınızsa, sənəd ərizədir. Hüququnuzun pozulduğunu düşünür və onun bərpasını tələb edirsinizsə, sənədin başlığına «ŞİKAYƏT» yazmaq daha düzgündür. Başlıq səhv olsa da, qurum müraciəti qəbul etməlidir, amma düzgün ad müraciətin icraçıya daha tez çatmasına kömək edir.

Qanun hamıya şamil olunmur. Onun 5-ci maddəsinə görə məhkəmə icraatı və inzibati icraat çərçivəsində edilən müraciətlər, seçkilərlə bağlı müraciətlər, ombudsmana şikayətlər və informasiya sorğuları ayrıca qanunlarla tənzimlənir. Məsələn, ictimai informasiya almaq üçün sorğu «İnformasiya əldə etmək haqqında» Qanunla verilir. Bu yazıdakı qaydalar isə ən geniş yayılmış hallara, yəni dövlət və bələdiyyə orqanlarına, dövlət şirkətlərinə, büdcə təşkilatlarına və gündəlik həyatda iş yerinə, təhsil müəssisəsinə yazılan ərizələrə aiddir.

İş yerinə yazılan ərizələr ayrıca bir qrupdur. Onların əsasında «Vətəndaşların müraciətləri haqqında» Qanun deyil, Əmək Məcəlləsi və iş yerinin daxili qaydaları dayanır. Bu ərizələr üçün ayrıca bələdçilərimiz var: işə qəbul ərizəsi nümunələri, məzuniyyət ərizəsi necə yazılır və işdən çıxma ərizəsi. Quruluş eynidir, amma tarixlər və hüquqi nəticələr fərqlidir.

Ərizənin hissələri

Kağız üzərində yazılan klassik ərizənin altı hissəsi var. Onların yeri və ardıcıllığı demək olar ki, dəyişmir. Qurum özünün hazır blankını veribsə, həmin blankı doldurun; aşağıdakı ardıcıllıq blank olmadıqda işləyir.

1. Kimə: ünvan hissəsi

Səhifənin yuxarı sağ hissəsində, 3-5 sətirdə qurumun tam adı, vəzifəli şəxsin vəzifəsi və adı, soyadı yazılır. Qanunun 6.3.1-ci maddəsi yazılı müraciətdə «müraciətə baxan subyektin adı və ya onun vəzifəli şəxsinin adı, soyadı, vəzifəsi» göstərilməsini tələb edir. Vəzifəli şəxsin adını bilmirsinizsə, qurumun adı və vəzifə kifayətdir, məsələn: «... rayon İcra Hakimiyyətinin başçısına».

2. Kimdən: ərizəçi haqqında məlumat

Ünvan hissəsinin altında, yenə sağda, sizin adınız, atanızın adı, soyadınız, yaşayış ünvanınız və ya iş yeriniz, telefonunuz və elektron poçtunuz yazılır. Qanunun 6.3.2-ci maddəsi fiziki şəxsin adını, atasının adını, soyadını və ünvanını (yaxud işlədiyi yeri) məcburi sayır. Cavabı elektron poçtla almaq istəyirsinizsə, e-poçt ünvanını mütləq yazın: 6.3.6-cı maddəyə görə cavabın elektron göndərilməsi üçün ünvan göstərilməlidir.

3. Başlıq

Səhifənin ortasında, ayrıca sətirdə «ƏRİZƏ» yazılır. Böyük hərflərlə və ya qalın şriftlə yazmaq qəbul olunub. Şikayətdə «ŞİKAYƏT», təklifdə «TƏKLİF» yazın. Başlıqdan sonra nöqtə qoyulmur.

4. Əsas mətn

Mətn başlıqdan bir sətir aşağıda, abzasla başlayır. Adətən iki hissədən ibarət olur: qısa səbəb və konkret xahiş. Məsələn: «Mən 2024-cü ildən ... ünvanında yaşayıram. Yaşayış yerim barədə arayış verilməsini xahiş edirəm.» Uzun izaha ehtiyac yoxdur. Qanunun 6.9-cu maddəsi müraciətin mətninin oxunaqlı olmasını, təklif və ya tələbin aydın ifadə edilməsini, təhqir və böhtana yol verilməməsini tələb edir.

5. Əlavələr

Ərizəyə sənəd qoşursunuzsa, mətndən sonra «Əlavə:» sözü ilə siyahı verin: sənədin adı və vərəq sayı. Məsələn: «1. Şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti, 1 vərəq. 2. Müqavilənin surəti, 3 vərəq.» Nümayəndə vasitəsilə müraciət edirsinizsə, qanunun 6.6-cı maddəsinə görə nümayəndənin səlahiyyətini təsdiqləyən sənədin surəti əlavə olunmalıdır.

6. Tarix və imza

Ən aşağıda solda tarix, sağda imza və adınız yazılır. Kağız ərizədə tarix və imza vacibdir: 6.5-ci maddəyə görə yazılı müraciəti fiziki şəxs və ya onun səlahiyyətli nümayəndəsi imzalamalı və tarix qoymalıdır. Tarixi «09.11.2026» və ya «9 noyabr 2026-cı il» kimi yazın.

Mətni kompüterdə yığıb çap etmək tamamilə qəbul olunandır, yalnız imzanı əl ilə atın. Hazır quruluşla, səliqəli şriftlə və düzgün kənar boşluqları ilə sənəd hazırlamaq istəyirsinizsə, hazirla.az ərizə alətində mətni yazıb PDF kimi yükləyə bilərsiniz.

Ərizənin dili: hal şəkilçiləri və rəsmi ifadələr

Ərizənin ən çox səhv yazılan hissəsi başlıqdan əvvəlki iki-üç sətirdir. Qayda sadədir: «kimə» sualı yönlük hala, «kimdən» sualı çıxışlıq hala uyğundur. Əsas mətndə isə qısa və birmənalı rəsmi üslub işləyir.

Kimə: yönlük hal (-a, -ə, -ya, -yə)

Ünvan hissəsində son söz yönlük halda olur. Bütöv ifadə «kimə?» sualına cavab verir:

  • «Məktəbin direktoruna» (direktor + u + na)
  • «Universitetin rektoruna»
  • «Şirkətin baş direktoru cənab Rəşad Əliyevə»
  • «Mərkəzin müdiri xanım Aysel Məmmədovaya»
  • «... rayon İcra Hakimiyyətinin başçısına»

Qurumun adı yiyəlik halda (-ın, -in, -un, -ün), vəzifə isə mənsubiyyət şəkilçisi və yönlük hal şəkilçisi ilə yazılır: «İcra Hakimiyyətinin başçısına», «Bələdiyyənin sədrinə». Vəzifəli şəxsin adı varsa, yönlük hal şəkilçisi soyada əlavə olunur: «direktor Rəşad Əliyevə», «müdir Aysel Məmmədovaya». Qadın soyadlarında «-ova», «-yeva» sonluğundan sonra «-ya» gəlir: «Məmmədovaya», «Əliyevaya».

Ən çox rast gəlinən səhvlər bunlardır:

  • «Direktor» yazıb şəkilçini unutmaq. Düzgün: «direktoruna».
  • Qurumun adını yiyəlik halsız yazmaq: «Məktəb direktoruna» danışıqda keçir, amma rəsmi sənəddə «... nömrəli tam orta məktəbin direktoruna» daha dəqiqdir.
  • Adı və soyadı ayrı-ayrılıqda hal şəkilçisi ilə yazmaq: «Rəşada Əliyevə» səhvdir, «Rəşad Əliyevə» düzgündür.

Kimdən: çıxışlıq hal (-dan, -dən)

Ərizəçinin adı çıxışlıq halda yazılır. Ad, ata adı və soyadın hamısı yazılanda şəkilçi yalnız sonuncu sözə əlavə olunur:

  • «Aysel Kamil qızı Məmmədovadan»
  • «Rəşad Elçin oğlu Əliyevdən»
  • «Məmmədova Aysel Kamil qızından» (soyad əvvəldə gələndə şəkilçi «qızı» sözünə qoşulur)

Adın qarşısında adətən kim olduğunuzu bildirən qısa ifadə yazılır: «... ünvanında yaşayan», «... şöbəsinin mütəxəssisi», «... fakültəsinin II kurs tələbəsi». Bütöv sətir belə alınır: «Bakı şəhəri, Nəsimi rayonu, ... küçəsi, ev 5, mənzil 12 ünvanında yaşayan Aysel Kamil qızı Məmmədovadan».

Bəzi qurumlarda «kimdən» əvəzinə «Ərizəçi:» sözü ilə sadə siyahı da qəbul olunur. Bu, xüsusən bir neçə əlaqə vasitəsi yazanda rahatdır:

Ərizəçi: Aysel Kamil qızı Məmmədova Ünvan: Bakı şəhəri, ... küçəsi, ev 5, mənzil 12 Telefon: (050) 000 00 00 E-poçt: aysel.memmedova@example.com

Hansı formanı seçsəniz də, eyni sənəd daxilində bir formada qalın. Qarışıq yazılış, məsələn, «kimə» hissəsi yönlük halda, «kimdən» hissəsi isə adlıq halda olanda, sənəd səliqəsiz görünür.

Rəsmi üslubda hansı ifadələr işlədilir?

Ərizənin dili qısa, nəzakətli və birmənalı olmalıdır. Oxuyan şəxs ilk iki cümlədən nə istədiyinizi anlamalıdır. Rəsmi üslub bəzək və emosiya deyil, dəqiqlik deməkdir.

Ərizələrdə ən çox işlədilən hazır ifadələr:

  • «Xahiş edirəm, ... verəsiniz» və ya «... verilməsini xahiş edirəm».
  • «Sizdən ... barədə məlumat verməyinizi xahiş edirəm».
  • «... səbəbindən ...».
  • «... tarixli, ... nömrəli müraciətimə cavab almamışam».
  • «Ərizəyə ... əlavə edirəm».
  • «Cavabı elektron poçt ünvanıma göndərməyinizi xahiş edirəm».

Qaçmaq lazım olan ifadələr və vərdişlər:

  • Ümumi xahişlər. «Məsələmə baxmağınızı xahiş edirəm» kifayət deyil. Hansı məsələyə, hansı nəticə gözləyirsiniz? «2026-cı ilin oktyabr ayı üçün hesablanmış ödənişin yenidən hesablanmasını xahiş edirəm» daha yaxşıdır.
  • Emosional və təhqiramiz sözlər. Qanun mətnində təhqir və böhtan olan müraciəti tələbə cavab verməyən müraciət sayır. Narazılığınızı faktlarla bildirin.
  • Yalnız böyük hərflə yazmaq. Prezidentin rəsmi saytındakı müraciət qaydalarında da açıq yazılıb ki, mətn yalnız böyük və ya yalnız kiçik hərflərlə yazılmamalı, cümlələrə bölünməli və durğu işarələrinə riayət edilməlidir.
  • Uzun tarixçə. Məsələnin keçmişini bir abzasda yığcam verin. Tarixlər, nömrələr və adlar kifayətdir.
  • Bir ərizədə bir neçə müxtəlif tələb. Fərqli qurumların səlahiyyətinə aid məsələləri ayrı ərizələrdə yazın, əks halda cavab gecikə bilər.

Rəsmi sənəddə «siz» və «Sizin» müraciəti işlədilir. Bəzi yazanlar «Sizdən xahiş edirəm» ifadəsində «Siz» sözünü hörmət əlaməti olaraq böyük hərflə yazır; hər iki variant qəbul olunur, sadəcə bütün sənəddə eyni formada saxlayın.

Bir də dil məsələsi. Dövlət orqanları müraciətə dövlət dilində cavab verir, bu, qanunun 7.5-ci maddəsində yazılıb. Ərizəni də Azərbaycan dilində, latın qrafikası ilə yazmaq ən rahat yoldur.

Hazır nümunələr: arayış, məlumat və şikayət

Aşağıdakı nümunələrdəki şəxslər uydurmadır. Üç nöqtə ilə göstərilən yerləri öz məlumatlarınızla doldurun. Axtarışda bu nümunələri «erize numunesi» kimi də axtarırlar; hansı yazılışla tapmağınızdan asılı olmayaraq, əsas olan quruluşu öz vəziyyətinizə uyğunlaşdırmaqdır.

Nümunə 1. Arayış istəmək üçün ərizə

Bu nümunə iş yerindən arayış istəmək üçündür. Eyni quruluşla universitetdən tələbə arayışı, mənzil-istismar sahəsindən yaşayış yeri arayışı da istəmək olar.

«...» MMC-nin direktoru cənab Rəşad Əliyevə Satış şöbəsinin menecer köməkçisi Aysel Kamil qızı Məmmədovadan Tel.: (050) 000 00 00

ƏRİZƏ

Mən 15 mart 2024-cü il tarixindən «...» MMC-də satış şöbəsinin menecer köməkçisi vəzifəsində işləyirəm. Bank krediti üçün sənəd təqdim etməli olduğumdan, iş yerim, vəzifəm və son altı ay üzrə orta aylıq əmək haqqım barədə arayış verilməsini xahiş edirəm.

Arayışın 20 noyabr 2026-cı il tarixinədək hazırlanması mənim üçün vacibdir.

09.11.2026 İmza: __________ Aysel Məmmədova

Burada üç şeyə diqqət edin: arayışın nə üçün lazım olduğu, arayışda hansı məlumatların olması və hansı tarixədək lazım olduğu. Bank və ya konsulluq arayışın konkret formada olmasını istəyirsə, həmin tələbləri də mətnə əlavə edin.

Nümunə 2. Dövlət qurumundan məlumat istəmək üçün ərizə

Bu nümunə yaşadığınız ərazidə görülən işlə bağlı rəsmi məlumat istəmək üçündür. Dövlət qurumuna yazanda qanunun tələb etdiyi bütün məlumatları, xüsusən ünvanı və cavabın hansı yolla göndəriləcəyini göstərin.

... rayon İcra Hakimiyyətinin başçısına Bakı şəhəri, ... rayonu, ... küçəsi, ev 18, mənzil 40 ünvanında yaşayan Rəşad Elçin oğlu Əliyevdən Tel.: (055) 000 00 00 E-poçt: resad.eliyev@example.com

ƏRİZƏ

Yaşadığım ... küçəsi, 18 nömrəli binanın həyətində 2026-cı ilin sentyabr ayından tikinti işləri aparılır. Ərazidə işin nə məqsədlə görüldüyü və nə vaxt başa çatacağı barədə heç bir məlumat lövhəsi yoxdur.

Xahiş edirəm, həmin ərazidə aparılan işlərin təyinatı, sifarişçisi və başa çatma müddəti barədə mənə məlumat verəsiniz. Məsələ Sizin səlahiyyətinizə aid deyilsə, müraciətimin aidiyyəti üzrə göndərilməsini xahiş edirəm.

Cavabı elektron poçt ünvanıma göndərməyinizi xahiş edirəm.

Əlavə: ərazinin fotoşəkilləri, 2 vərəq.

09.11.2026 İmza: __________ Rəşad Əliyev

Son cümlədəki «aidiyyəti üzrə göndərilməsi» ifadəsi təsadüfi deyil. Qanunun 7.10-cu maddəsinə görə məsələ quruma aid deyilsə, qurum müraciəti üç iş günündən gec olmayaraq aidiyyəti üzrə göndərməli və sizə bu barədə məlumat verməlidir. Bu cümlə sizin bu imkandan xəbərdar olduğunuzu göstərir.

Nümunə 3. Şikayət ərizəsi

Şikayət yazanda xronologiya vacibdir: nə vaxt müraciət etmisiniz, hansı nömrə ilə qeydə alınıb, nə baş verib və indi nə tələb edirsiniz.

«...» Mənzil-Kommunal Təsərrüfatı Birliyinin rəisinə Bakı şəhəri, ... küçəsi, ev 7, mənzil 21 ünvanında yaşayan Aysel Kamil qızı Məmmədovadan Tel.: (050) 000 00 00

ŞİKAYƏT

12 sentyabr 2026-cı il tarixində binamızın damından su sızması barədə ərizə ilə müraciət etmişəm. Ərizəm 245 nömrə ilə qeydə alınıb. Aradan iki aydan çox vaxt keçsə də, təmir işləri aparılmayıb və mənə yazılı cavab verilməyib. Yağışlı günlərdə mənzilimin tavanına su keçir, divarlarda kif əmələ gəlib.

Xahiş edirəm, damın təmirinin təşkil edilməsini və müraciətimə baxılmasının nəticəsi barədə mənə yazılı cavab verilməsini təmin edəsiniz.

Əlavə: 1. 12.09.2026 tarixli ərizənin surəti, 1 vərəq. 2. Mənzildəki zərərin fotoşəkilləri, 3 vərəq.

09.11.2026 İmza: __________ Aysel Məmmədova

Şikayətdə ittiham etmək yox, faktı qeyd etmək işləyir. «Heç kim işləmir» kimi ümumi ifadələr əvəzinə tarix, qeydiyyat nömrəsi və konkret zərər yazın. Bu, cavabı yazacaq əməkdaşın işini asanlaşdırır və sizin mövqeyinizi gücləndirir.

Hazır nümunəni necə uyğunlaşdırmalı?

Nümunəni olduğu kimi köçürmək nadir hallarda işləyir. Hər ərizədə üç şeyi öz vəziyyətinizə görə yenidən yazın: səbəb, konkret xahiş və müddət. Qalan hissələr, yəni ünvan, başlıq, əlavə, tarix və imza eyni qalır. Bir neçə oxşar ərizə yazmalı olursunuzsa, şablonu bir dəfə ərizə alətində qurub sonra yalnız dəyişən hissələri yeniləyə bilərsiniz.

Dövlət qurumunun cavab müddəti

Dövlət və bələdiyyə orqanlarına, dövlət şirkətlərinə və büdcə təşkilatlarına yazılan müraciətlərə baxılma qaydası «Vətəndaşların müraciətləri haqqında» Qanunla (30 sentyabr 2015-ci il, № 1308-IVQ) müəyyən edilib. Qanunun 5.8-ci maddəsinə görə bu qayda ictimai əhəmiyyətli funksiyalar yerinə yetirən hüquqi şəxslərə, habelə təhsil, səhiyyə, mədəniyyət və sosial sahələrdə xidmət göstərən özəl qurumlara müraciətlərə də aiddir. Əsas müddətlər belədir:

  • Ümumi müddət: 15 iş günü. 10.1-ci maddəyə görə müraciətlərə ən geci 15 iş günü ərzində baxılır.
  • Əlavə öyrənmə tələb edən müraciətlər: 30 iş günü. Eyni maddəyə görə əlavə öyrənilmə və yoxlanılma tələb edən müraciətlərə ən geci 30 iş günü ərzində baxılır.
  • Uzadılma: ən çoxu 30 iş günü. 10.2-ci maddəyə görə əlavə məlumat almaq və ya başqa quruma sorğu göndərmək lazım olanda vəzifəli şəxs müddəti ən çoxu 30 iş günü uzada bilər, amma bu barədə sizə məlumat verilməlidir.
  • Təcili məlumat: 24 saat. 10.4-cü maddəyə görə məlumat sonradan öz əhəmiyyətini itirə bilərsə, müraciətə dərhal, mümkün olmadıqda 24 saat ərzində baxılmalıdır.
  • Hərbi qulluqçular və ailə üzvləri: 15 iş günü (10.3-cü maddə).
  • Korrupsiya ilə bağlı müraciətlər üzrə dövlət orqanında xidməti araşdırma 20 iş günü ərzində aparılır, lazım olduqda 10 iş günü uzadıla bilər (9.2-ci maddə).

Müddət ərizənin quruma daxil olduğu gündən hesablanır (10.5-ci maddə), sizin yazdığınız və ya göndərdiyiniz gündən yox. İş günləri sayıldığı üçün həftəsonu və iş günü olmayan bayram günləri müddətə daxil edilmir.

Qanunun cavab almaqla bağlı başqa vacib müddəaları da var:

  • Hər müraciətə daxilolma tarixi və qeydiyyat nömrəsi qoyulur. Tələb etsəniz, nömrə, tarix və icraçı barədə sizə məlumat verilməlidir (7.4-cü maddə). Bu nömrəni yazıb saxlayın, təkrar müraciət və şikayət üçün lazım olacaq.
  • Müraciət baxılmamış saxlanılırsa, səbəb göstərilməklə sizə beş iş günündən gec olmayaraq məlumat verilir (8.2-ci maddə).
  • Müraciət rədd edilir və ya qismən təmin edilirsə, cavabda həmin qərardan şikayət vermək qaydası izah edilməlidir (7.8-ci maddə). Qərardan inzibati və ya məhkəmə qaydasında şikayət vermək hüququnuz var (14.0.8-ci maddə).
  • Adı, soyadı, atasının adı, ünvanı və imzası olmayan müraciət anonim sayılır və ona baxılmır. İstisna: fiziki şəxsin əlaqə məlumatlarından ən azı biri göstərilibsə, müraciət anonim sayılmır (6.4-cü maddə).

Bu müddətlər yalnız bu qanunun tətbiq olunduğu müraciətlərə aiddir. Konkret dövlət xidməti üçün ayrıca qayda varsa, məsələn, sənəd verilməsi və ya qeydiyyat üçün xüsusi müddət müəyyən edilibsə, həmin qayda tətbiq olunur. Bu yazıdakı məlumat ümumi xarakter daşıyır və hüquqi məsləhət deyil; mürəkkəb mübahisədə hüquqşünasla məsləhətləşin.

Elektron müraciət yolları

Qanunun 3.0.12-ci və 6.7-ci maddələri elektron müraciətin üç yolunu tanıyır: qurumun rəsmi saytı vasitəsilə, qurumun və ya vəzifəli şəxsin elektron ünvanına göndərməklə və Elektron Hökumət İnformasiya Sistemi (EHİS) üzərindən. Elektron müraciət də yazılı müraciət sayılır və ona eyni müddətlərdə baxılır.

Qurumun rəsmi saytı və ya e-poçtu

Əksər nazirlik və dövlət agentliklərinin saytında «Müraciət», «Elektron qəbulxana» və ya «Bizimlə əlaqə» bölməsi olur. Hansı quruma necə yazacağınızı bilmirsinizsə, Prezidentin rəsmi saytındakı «Dövlət orqanlarına və digər qurumlara müraciət etmək» səhifəsində nazirliklərin, komitələrin və digər qurumların siyahısı toplanıb; oradan birbaşa həmin quruma keçmək olar.

Elektron formada yazanda da kağız ərizənin bütün məlumatlarını daxil edin: adınız, atanızın adı, soyadınız, ünvanınız, telefonunuz. Formada ayrıca sahələr varsa, məsələn, «Ünvan» və «Mövzu», mətnin özündə həmin məlumatı təkrarlamağa ehtiyac yoxdur. Mətn hissəsində kağız ərizədəki kimi səbəb və konkret xahiş yazın.

Elektron Hökumət portalı

Dövlət xidmətlərinin elektron versiyaları Elektron Hökumət portalında toplanıb. Köhnə e-gov.az ünvanı hazırda «mygov» platformasına, yəni my.gov.az saytına yönləndirir. Burada bir çox arayış və xidmət üçün hazır elektron forma var və müraciətin gedişatını izləmək mümkündür. Qanuna görə EHİS üzərindən göndərilən müraciətə cavab da EHİS vasitəsilə verilə bilər.

Elektron sənəd formasında göndərilən müraciət gücləndirilmiş elektron imza ilə təsdiq olunmalıdır (6.8-ci maddə). Portala elektron imza ilə daxil olursunuzsa, bu tələb sistemdə öz-özünə yerinə yetirilir.

Prezidentə elektron müraciət

Prezidentin rəsmi saytında Prezidentə məktub yazmaq qaydaları ayrıca verilib. Orada göstərilir ki, elektron müraciətin mətni 500 işarədən çox olmamalı və qoşma faylı olmamalıdır. Uzun məktublar, sənəd surətləri və fotoşəkillər Prezident Administrasiyasının office@pa.gov.az elektron ünvanına və ya poçtla göndərilməlidir. Qaydalarda həmçinin yazılıb ki, müəllif özü barədə məlumatları dəqiq göstərmədikdə müraciətə cavab verilmir.

500 işarə təxminən 60-80 sözdür. Ona görə Prezidentə elektron müraciətdə yalnız əsas faktı və xahişi yazın, ətraflı izahı və sənədləri e-poçtla göndərin. Əvvəlcə birbaşa aidiyyəti quruma müraciət etmək, cavab alınmadıqda isə yuxarı orqana yazmaq daha sürətli nəticə verir.

Elektron müraciətdə cavab yolu

6.3.4-cü maddəyə görə müraciətdə cavabın hansı yolla verilməsini istədiyinizi göstərməlisiniz: elektron poçt, poçt ünvanı və ya EHİS. Cavabı EHİS üzərindən istəyirsinizsə və müraciəti portaldan kənar göndərirsinizsə, fərdi identifikasiya nömrənizi (FİN) yazmalısınız. Elektron müraciətdə bu məlumatlar göstərilmədikdə qurum cavabı poçtla göndərir (7.6-cı maddə).

Göndərməzdən əvvəl yoxlama

Ərizə hazır olanda onu bir dəfə ünvan alan şəxsin gözü ilə oxuyun. Aşağıdakı sual siyahısı ən çox rast gəlinən səhvləri tutmağa kömək edir:

  1. Ünvan düzdürmü? Qurumun adı tam və düzgün yazılıb, vəzifə yönlük haldadırmı («direktoruna», «başçısına»)? Məsələ həqiqətən bu qurumun səlahiyyətinə aiddirmi?
  2. Sizi tapmaq mümkündürmü? Adınız, atanızın adı, soyadınız, ünvanınız, telefon və ya e-poçt yazılıbmı? Bunlar olmadan müraciət anonim sayıla bilər.
  3. Xahiş bir cümlədə deyilə bilirmi? Ərizənin nə istədiyini bir cümlə ilə ifadə edə bilmirsinizsə, mətni sadələşdirin.
  4. Tarixlər və nömrələr düzdürmü? Əvvəlki müraciətin tarixi, qeydiyyat nömrəsi, müqavilə nömrəsi sənədlərlə üst-üstə düşürmü?
  5. Əlavələrin hamısı qoşulubmu? Mətndə adı çəkilən hər sənəd həqiqətən əlavə olunubmu, vərəq sayı düzdürmü?
  6. Tarix və imza var? Kağız ərizədə imza və tarix olmadan müraciət qanunun 6.5-ci maddəsinin tələbinə cavab vermir.
  7. Surət sizdə qalırmı? Ərizəni iki nüsxədə hazırlayın. Birini təqdim edin, digərinin üzərinə qəbul tarixi və qeydiyyat nömrəsi yazdırın. Elektron müraciətdə ekran görüntüsünü və ya təsdiq məktubunu saxlayın.

Ərizəni şəxsən aparırsınızsa, qurumun dəftərxanasında (ümumi şöbəsində) qeydiyyatdan keçirin. Poçtla göndərirsinizsə, sifarişli məktub seçin və qəbzi saxlayın. Bu sübutlar cavab gecikəndə və ya müraciət «itəndə» işinizə yarayır.

Cavab gəlmirsə, qanunda göstərilən müddət bitdikdən sonra təkrar müraciət edə bilərsiniz. Təkrar müraciətdə ilk ərizənin tarixini və qeydiyyat nömrəsini göstərin, mümkünsə surətini əlavə edin (14.0.3-cü maddə bu hüququ təsbit edir). Nəzərə alın ki, eyni məsələ üzrə bir il ərzində üç dəfə əsaslandırılmış cavab almısınızsa və yeni məlumat təqdim etmirsinizsə, növbəti təkrar müraciət baxılmamış saxlanıla bilər (8.1.4-cü maddə).

Ərizəni kompüterdə yazanda sadə şrift (məsələn, Times New Roman və ya Arial), 12-14 ölçü və 1-1,5 sətir aralığı oxunuşu asanlaşdırır. Hazır struktur, avtomatik tarix və səliqəli PDF üçün onlayn ərizə alətindən istifadə edə bilərsiniz.

Tez-tez verilən suallar

Ərizəni əl ilə yazmaq məcburidirmi?

Xeyr, ümumi qayda olaraq məcburi deyil. Ərizəni kompüterdə yazıb çap etmək və əl ilə imzalamaq qəbul olunur. Bəzi təhsil müəssisələri və ya qurumlar konkret ərizənin əl ilə yazılmasını daxili qayda kimi istəyə bilər, belə halda onların tələbinə əməl edin.

«Kimə» hissəsində vəzifəli şəxsin adını bilmirəmsə, nə yazım?

Qurumun tam adını və vəzifəni yazmaq kifayətdir, məsələn, «... Universitetinin rektoruna» və ya «... rayon İcra Hakimiyyətinin başçısına». Qanun yazılı müraciətdə qurumun adını və ya vəzifəli şəxsin adını, soyadını, vəzifəsini göstərməyi tələb edir. Ad bilinirsə, onu yönlük hal şəkilçisi ilə soyada əlavə edin: «Rəşad Əliyevə».

Dövlət qurumu ərizəyə neçə günə cavab verməlidir?

«Vətəndaşların müraciətləri haqqında» Qanunun 10.1-ci maddəsinə görə ümumi müddət ən geci 15 iş günüdür. Əlavə öyrənmə və yoxlama tələb edən müraciətlərdə bu müddət 30 iş günüdür və vəzifəli şəxs onu sizi xəbərdar etməklə daha ən çoxu 30 iş günü uzada bilər. Müddət ərizənin quruma daxil olduğu gündən hesablanır.

Ərizə ilə şikayətin fərqi nədir?

Ərizədə bir hüququnuzun həyata keçirilməsini, məsələn, arayış verilməsini və ya xidmət göstərilməsini xahiş edirsiniz. Şikayətdə isə pozulmuş hüququn bərpasını tələb edirsiniz: cavab verilməməsi, əsassız imtina və ya qanunsuz hərəkət. Qanun hər ikisini müraciət sayır və onlara eyni müddətlərdə baxılır.

Ərizəni e-poçtla göndərmək olarmı?

Bəli, qanun qurumun və ya vəzifəli şəxsin elektron ünvanına göndərilən müraciəti elektron müraciət kimi tanıyır. Məktubda adınızı, atanızın adını, soyadınızı, ünvanınızı və cavabın göndəriləcəyi e-poçtu yazın. Elektron sənəd formasında göndərilən müraciət gücləndirilmiş elektron imza ilə təsdiq olunmalıdır.

Anonim ərizəyə baxılırmı?

Xeyr. Adı, soyadı, atasının adı, ünvanı və imzası olmayan yazılı müraciət anonim sayılır və ona baxılmır. Lakin fiziki şəxsin əlaqə məlumatlarından ən azı biri göstərilibsə, qanuna görə müraciət anonim hesab edilmir.

Ərizəmin qeydə alındığını necə bilə bilərəm?

Ərizəni təqdim edərkən ikinci nüsxənin üzərinə qəbul tarixini və qeydiyyat nömrəsini yazdırın. Qanunun 7.4-cü maddəsinə görə tələb etsəniz, qurum sizə müraciətin qeydiyyat nömrəsini, tarixini və icraçısını bildirməlidir. Elektron müraciətdə sistemin verdiyi nömrəni və ya təsdiq məktubunu saxlayın.

Cavab gəlməsə, nə etmək olar?

Əvvəlcə qanuni müddətin, yəni 15 və ya 30 iş gününün bitdiyinə əmin olun. Sonra ilk ərizənin tarixini və nömrəsini göstərməklə təkrar müraciət edin və ya yuxarı orqana şikayət yazın. Qurumun qərarı ilə razı deyilsinizsə, qanun inzibati və məhkəmə qaydasında şikayət vermək hüququnu təsbit edir.