Rəsmi qurumların istədiyi sənəd
Tərcümeyi-hal insanın həyat yolunu birinci şəxsdə, ardıcıl mətnlə danışan rəsmi sənəddir. Siyahı və cədvəl yoxdur: hər şey rəvan cümlələrlə, il sırası ilə yazılır. Mətn «Mən, Aysel Kamil qızı Məmmədova, 15 mart 2001-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşam» kimi cümlə ilə başlayır, sonra təhsil, iş yerləri, hərbi xidmət, ailə və yaxın qohumlar gəlir, sonda tarix və imza olur.
Bu sənədi adətən rəsmi qurumlar istəyir. Dövlət qulluğuna müsabiqə ilə qəbul olunanda, hərbi liseyə, hərbi universitetə və hərbi xidmətə sənəd verəndə, polisə və digər hüquq-mühafizə orqanlarına müraciət edəndə tərcümeyi-hal sənəd siyahısında olur. Bəzi universitet, kollec və iş yerləri də sənəd toplayanda onu tələb edir. Qurum öz nümunəsini veribsə, həmin formata əməl et.
Rəsmi forma və bölmələrin ardıcıllığı
Hazır formada bölmələrin ardıcıllığı sabitdir və yoxlayan şəxs məhz bu sıranı gözləyir. Hazırlada sahələri doldurursan, mətn bu quruluşla, düzgün Azərbaycan dilində özü yazılır:
- Giriş: tam ad, ata adı, doğum tarixi və yeri. «Mən, …, … ildə … şəhərində anadan olmuşam.»
- Təhsil: məktəb, kollec, universitet, ixtisas və bitirmə ili.
- Hərbi xidmət, əgər keçmisənsə: harada və hansı illərdə.
- İş yerləri: hər biri il sırası ilə, vəzifə ilə birlikdə.
- Ailə vəziyyəti və yaxın qohumlar: ata, ana, qardaş, bacı, həyat yoldaşı.
- Qeydlər, tarix və imza.
Yaxın qohumlar, hərbi xidmət və qeydlər istəyə görə əlavə olunur. Hərbi və dövlət qəbulunda qohumlar bölməsi adətən istənir: hər birinin tam adı, doğum ili, iş yeri və vəzifəsi yazılır. Universitet və iş yeri üçün çox vaxt lazım olmur, onda bu bölməni boş saxlaya bilərsən və mətnə düşmür. Səhifənin yuxarısında hazır nümunə mətn də var: bölmələrin necə ardıcıl yazıldığını oradan görə bilərsən.
Birinci şəxs, tarixlər və şəkilçilər
Rəsmi nümunələrdə mətn həmişə birinci şəxsdə yazılır: «anadan olmuşam», «təhsil almışam», «işləyirəm». Üçüncü şəxs («anadan olub», «işləyir») rəsmi formada işlənmir, ona görə özün haqqında başqasının dilindən yazma.
Ardıcıllıq xronolojidir: doğum, məktəb, ali təhsil, hərbi xidmət, iş yerləri. Hər iş yerində vəzifəni də göstər. İllər sənədlərindəki kimi olmalıdır: diplomda, əmək kitabçasında və hərbi biletdə yazılan tarixlərlə eyni. Fərq olanda yoxlayan şəxs sual verəcək və sənədi geri qaytara bilər.
Tarix və şəkilçilər ayrıca diqqət istəyir: «2019-cu ildə», «2015-2019-cu illərdə», «2004-cü il təvəllüdlü». Bu yerlərdə səhv tez gözə dəyir. Alət şəkilçiləri rəqəmə görə özü seçir, sən yalnız ili yazırsan. Sonda tarixi yaz və öz əlinlə imzala.
Həcm adətən bir səhifədir. Uzun iş təcrübəsi və çox qohum olanda mətn iki səhifəyə çata bilər, bu da normaldır.
Avtobioqrafiya yazanda edilən səhvlər
Ən çox rast gəlinən səhv tarixlərin sənədlərlə üst-üstə düşməməsidir. Məktəbi və universiteti bitirdiyin ili, işə qəbul olduğun ayı yazmazdan əvvəl diplomuna və əmək kitabçana bax.
İkinci səhv qohumlar haqqında natamam məlumatdır. Hərbi və dövlət qəbulunda «atam işləyir» yetərli deyil: tam ad, doğum ili, iş yeri və vəzifə lazımdır. Üçüncü səhv yoxlanılan qeydlərdir. «Məhkum olunmamışam», «Başqa dövlətin vətəndaşı deyiləm» kimi cümlələr yoxlanılır, onları yalnız həqiqətə uyğundursa əlavə et.
Bəzi qurumlar tərcümeyi-halı əl ilə yazmağı tələb edir. Onda boş vərəqdən başlama: hazır mətni çap et və üzündən köçür. Belə olanda yazı səhvi və unudulan məlumat olmur, sən də yalnız səliqəli yazmağa fikir verirsən.
Elan və sənəd siyahısı: düzgün sənədi seç
Tərcümeyi-hal ilə CV eyni şey deyil. CV bölmələr və siyahılarla qurulur, şirkətlər işə qəbulda onu istəyir. Tərcümeyi-hal isə rəvan mətndir və rəsmi qurumlar üçündür. İş elanında «CV göndərin» yazılıbsa, səndən CV gözlənilir. Sənəd siyahısında «tərcümeyi-hal» və ya «avtobioqrafiya» varsa, bu alət lazımdır. CV hazırla.
Pulsuz önizləmə, PDF və Word faylı
Sahələri doldurmaq, mətni hazırlamaq və önizləmədə baxmaq pulsuzdur. Ödəniş yalnız PDF və Word faylını yükləyəndə alınır, Hazırla Pro ilə yükləmə də daxildir. Ödənişdən sonra mətni saytda istədiyin kimi düzəldə bilərsən, Word faylında da dəyişmək olur. PDF-i çap et, imzala və sənədlərinə əlavə et. Əl ilə yazmaq lazımdırsa, eyni mətni nümunə kimi qarşına qoy. Dəqiq qiymət Qiymətlər səhifəsindədir. Qiymətlərə bax.
Bu alət haqqında suallar və cavablar →
